एप्रिल महिना नुकताच सुरू झाला आहे, आणि महाराष्ट्रात उन्हाळ्याची झळ अंग चटके घेऊ लागली आहे. उष्णतेची तीव्र लाट, विक्रमी तापमानवाढ आणि नागरिकांमध्ये वाढती चिंता – यामुळे संपूर्ण राज्यात ‘सावध रहा’ असा इशारा हवामान खात्याकडून देण्यात आला आहे. (Maharashtra heatwave)
महाराष्ट्रातील बहुतांश शहरांमध्ये तापमानाने ३५ अंश सेल्सिअसची मर्यादा ओलांडली असून, पुढील काही दिवसांत ही तीव्रता वाढण्याची शक्यता असल्याचं हवामान विभागाचे माजी प्रमुख शास्त्रज्ञ के. ए. होसाळीकर यांनी स्पष्ट केलं आहे. (temperature rise Maharashtra,)
एप्रिल महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यातच तापमान ३८-४० अंशांच्या घरात जाऊ लागणं हे हवामानातील बदलांचे स्पष्ट संकेत आहेत. सहसा एप्रिलच्या दुसऱ्या आठवड्यानंतर असे तापमान पाहायला मिळते. मात्र यावर्षी हवामानात झालेल्या सूक्ष्म बदलांमुळे उन्हाळा लवकर सुरू झाल्याचे दिसत आहे. (IMD warning)
हे वाचलं का? – ‘रिल स्टार’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या सुरेंद्र पाटीलच्या मुसक्या आवळल्या, प्रताप पाहून पोलीसही हैराण!
शास्त्रज्ञांच्या मते, हवामानातील ग्लोबल पातळीवरील बदल, वायुवेगातील घसरण, आणि ढगांचा अभाव यामुळे उष्णता अधिक तीव्र जाणवत आहे. कोकण किनारपट्टीसह मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भ या भागात विशेषत: तीव्र परिणाम दिसून येत आहेत. राज्यभरात रविवारी उष्णतेचा कहर स्पष्टपणे जाणवला. अनेक ठिकाणी तापमान सरासरीपेक्षा २ ते ३ अंशांनी जास्त नोंदवले गेले. काही ठिकाणी उष्माघाताचे रुग्णही आढळले. (heatstroke cases)
तापमानाचे आकडे काय सांगतात?
पुण्यातील शिवाजीनगरमध्ये कमाल तापमान ३८ अंश सेल्सिअस नोंदवले गेले, तर मध्य महाराष्ट्रातील सोलापूरमध्ये ३९.१, सांगलीत ३८.५ आणि साताऱ्यात ३८.२ अंश सेल्सिअस इतके तापमान होते. हे आकडे सामान्य सरासरीपेक्षा २ ते ३ अंशांनी जास्त आहेत, जे चिंतेची बाब आहे. रविवारी राज्यातील इतर शहरांमध्येही तापमानाचा पारा चढाच राहिला. परभणीमध्ये ३७.९, उदगीरमध्ये ३७.१, कोल्हापुरात ३६.५, धाराशिव्हमध्ये ३७.२, जेऊरमध्ये ३८.५, बारामतीत ३६.४, नाशिकमध्ये ३६.३ आणि सांगलीत ३९ अंश सेल्सिअस अशी नोंद झाली. या आकड्यांवरून एक गोष्ट स्पष्ट होते की, ही उष्णतेची लाट राज्याच्या प्रत्येक कोपऱ्यात पोहोचली आहे. (climate change Maharashtra)
हे वाचलं का? – प्रशासकीय क्षेत्रात खळबळ! मनपा आयुक्तांचा स्वत:वर गोळीबार, गोळी डोक्यातून आर-पार
भारतीय हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार पुढील चार ते पाच दिवस राज्यभरात तापमानात वाढ होत राहणार आहे. मध्य महाराष्ट्रात काही भागांमध्ये तापमान ४० अंश सेल्सिअसच्या वर पोहोचण्याची शक्यता आहे. (Maharashtra heatwave safety tips)
शास्त्रज्ञ होसाळीकर यांनी सांगितले की, “या उष्णतेच्या लाटेपासून वाचण्यासाठी नागरिकांनी आवश्यक ती काळजी घ्यावी. उन्हात काम करणाऱ्या व्यक्तींनी टोपी, सनग्लासेस, हलकं आणि सुताचं कपडं वापरावं.” (how to survive heatwave)
हे वाचलं का? – शेतकरी कर्जमाफीच्या पैशातून साखरपुडा, लग्न करतात; कृषीमंत्र्यांचे अजब वक्तव्य, विरोधकांचा हल्लाबोल
उष्णतेच्या लाटेमुळे उष्माघाताचे प्रमाणही वाढू शकते. यामुळे डॉक्टर्सनी काही महत्त्वाच्या सूचना केल्या आहेत:
- शक्यतो सकाळी ११ ते दुपारी ३ या वेळेत घराबाहेर पडू नये.
- पुरेसं पाणी प्यावं, फळांचा रस, ताक, लिंबू सरबत यांचा नियमित वापर करावा.
- वृद्ध, लहान मुलं, गर्भवती महिला यांना विशेष काळजी घेणे गरजेचे.
- घाम गाळणं, अशक्तपणा, उलटी, डोकेदुखी यासारखी लक्षणं आढळल्यास तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
कोकणातही जाणवतेय उष्णतेची तीव्रता (April heatwave Maharashtra)
कोकण किनारपट्टी म्हणजे साधारणपणे थंड हवामानासाठी ओळखली जाणारी भाग. मात्र यंदा कोकणातही उष्णतेची तीव्रता वाढताना दिसतेय. रत्नागिरीसारख्या ठिकाणी तापमान उच्चांकी नोंदले जात आहे, जे याआधी क्वचितच घडलं होतं.
हे वाचलं का? – ‘ती’ चूक पुन्हा करू नका, संभाजी भिडेंना तात्काळ जेलमध्ये टाका; प्रकाश आंबेडकरांनी CM फडणवीसांकडे का केली मागणी?
शास्त्रज्ञ के. ए. होसाळीकर यांच्या मते, “राज्यभरातील सर्व नागरिकांनी हवामान खात्याकडून वेळोवेळी दिल्या जाणाऱ्या सूचनांचे पालन करणे अत्यावश्यक आहे. तापमान वाढीच्या पार्श्वभूमीवर सरकारनेही सार्वजनिक आरोग्य सुविधा सज्ज ठेवाव्यात.”
काय करावं आणि काय टाळावं?
- हलकं आणि पांढरं/उजळ रंगाचं कापड घालावं
- नियमित पाणी आणि द्रवपदार्थांचे सेवन करावं
- उन्हात जाण्याआधी डोक्यावर टोपी किंवा छत्री वापरावी
- घरात शक्यतो थंड वातावरण ठेवावं
- दुपारी ११ ते ३ दरम्यान बाहेर जाणं टाळावं
- जड, तूपकट आणि मसालेदार पदार्थ टाळावं
- उन्हात उभं राहणं किंवा जास्त शारीरिक परिश्रम करणं टाळावं
एप्रिल महिन्यातच इतक्या तीव्रतेने उष्णतेची झळ जाणवणे ही चिंतेची बाब आहे. यंदाचा उन्हाळा अधिक तापदायक असण्याची शक्यता हवामान खात्याने व्यक्त केली आहे. त्यामुळे सरकारी यंत्रणांनी आणि नागरिकांनी एकत्र येऊन सजगपणे यास सामोरं जाणं आवश्यक आहे.
तुमच्या भागातील प्रत्येक घडामोडीची ताजे अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमच्या व्हॉट्सॲप ग्रुपला ॲड व्हा
