डिजिटल युगाच्या या वेगामध्ये जितकी सोय वाढली आहे, तितकाच धोक्याचा विळखाही घट्ट होत चालला आहे. विशेषतः सोशल मीडियाचा वापर करताना दाखवलेले एक छोटेसे कुतूहल आयुष्यभराची कमाई क्षणात मातीत मिळवू शकते, याचे जिवंत उदाहरण कानपूरमध्ये समोर आले आहे.
एका अनोळखी महिलेची फेसबुक फ्रेंड रिक्वेस्ट स्वीकारणे एका नामांकित व्यापाऱ्याला इतके महागात पडले की, त्याला तब्बल २.५० कोटी रुपयांचा फटका बसला आहे. हे प्रकरण केवळ आर्थिक फसवणुकीचे नसून, यामध्ये धमकी, ब्लॅकमेलिंग आणि आंतरराज्यीय टोळीचे मोठे जाळे गुंतलेले असल्याने उत्तर प्रदेश पोलिसांनी या तपासासाठी विशेष कौशल्य पणाला लावले होते. सायबर भामट्यांच्या अचाट कल्पना आणि त्यांनी पसरवलेले मायाजाल पाहून अनुभवी पोलीस अधिकारीही चक्रावून गेले आहेत.
या प्रकरणाची सुरुवात मे २०२५ मध्ये झाली. उत्तर प्रदेशातील चकेरी येथील रहिवासी असलेले राहुल केशरवानी हे आपल्या व्यवसायात व्यस्त असताना त्यांना फेसबुकवर एका अतिशय सुंदर आणि आकर्षक महिलेची फ्रेंड रिक्वेस्ट आली. प्रथमदर्शनी हा केवळ सोशल मीडियावरील ओळखीचा भाग वाटला. राहुल यांनी ती रिक्वेस्ट स्वीकारली आणि त्यानंतर संवादाचे पर्व सुरू झाले.
सुरुवातीला साध्या वाटणाऱ्या या गप्पा हळूहळू फेसबुकवरून व्हॉट्सॲप चॅटिंगपर्यंत पोहोचल्या. या अनोळखी महिलेने राहुल यांचा इतका विश्वास संपादन केला की, त्यांना समोरच्या व्यक्तीच्या हेतूंबद्दल पुसटशी शंकाही आली नाही. गोड बोलून आणि सहानुभूती दाखवून तिने राहुल यांना गुंतवणुकीच्या क्षेत्रात मोठे स्वप्न दाखवण्यास सुरुवात केली. हीच ती वेळ होती जिथे व्यापाऱ्याची पावले फसवणुकीच्या खोल गर्तेत पडू लागली होती.
तिने राहुल यांना एका बनावट ट्रेडिंग वेबसाइटची माहिती दिली. शेअर बाजार आणि क्रिप्टोमध्ये गुंतवणूक करून अल्पावधीत करोडपती कसे होता येते, याचे आभासी चित्र त्यांच्यासमोर उभे केले गेले. गुंतवणुकीवर मिळणारा अफाट परतावा पाहून राहुल केशरवानी यांनाही ही योजना फायद्याची वाटली. सुरुवातीला लहान रकमेवर नफा मिळवून देण्याचे भासवून या टोळीने त्यांचा मोठा विश्वास जिंकला.
त्यानंतर १४ जून २०२५ ते ९ डिसेंबर २०२५ या सहा महिन्यांच्या कालावधीत राहुल यांनी त्या महिलेने आणि तिच्या साथीदारांनी सांगितलेल्या विविध बँक खात्यांमध्ये टप्प्याटप्प्याने एकूण २.५० कोटी रुपये जमा केले. आपली ही गुंतवणूक सुरक्षित आहे आणि लवकरच मोठा परतावा मिळेल, या भ्रमात राहुल होते. मात्र, प्रत्यक्षात ही रक्कम त्यांच्या हातातून निसटून सायबर ठगांच्या तिजोरीत जात होती.
जेव्हा व्यापाऱ्याने नफ्याची रक्कम काढण्याचा प्रयत्न केला किंवा गुंतवलेले पैसे परत मागितले, तेव्हा या प्रकरणाला गुन्हेगारी वळण मिळाले. आधी उडवाउडवीची उत्तरे देणाऱ्या या टोळीने अचानक आपला खरा चेहरा समोर आणला. पैसे परत करण्याऐवजी राहुल यांना चक्क ठार मारण्याची धमकी देण्यात आली. इतकेच नाही तर, त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांचे, विशेषतः पत्नी आणि मुलांचे अश्लील व्हिडीओ सोशल मीडियावर व्हायरल करण्याची घृणास्पद धमकी या सायबर गुन्हेगारांनी दिली.
आपल्या कुटुंबाची अब्रूत चव्हाट्यावर येईल या भीतीने राहुल हादरून गेले. तेव्हा त्यांना आपण एका मोठ्या आंतरराष्ट्रीय सायबर जाळ्यात अडकल्याची जाणीव झाली. उशिरा का होईना, पण परिस्थिती हाताबाहेर जात असल्याचे पाहून त्यांनी पोलीस प्रशासनाकडे धाव घेतली आणि या संपूर्ण प्रकरणाचा पर्दाफाश झाला. कानपूर पोलिसांनी या तक्रारीची गंभीर दखल घेत तांत्रिक तपासाचे चक्र फिरवले. या गुन्ह्याची व्याप्ती पाहता सायबर सेल आणि गुन्हे अन्वेषण विभागाच्या मदतीने आरोपींचा मागोवा घेण्यात आला.
पोलिसांनी अत्यंत चपळाईने तपास करत ओसामा आणि मोहम्मद आरिफ यांच्यासह एकूण सात आरोपींना बेड्या ठोकल्या आहेत. तपासात समोर आलेली माहिती धक्कादायक आहे. या टोळीने लुटलेली रक्कम साध्या बँक खात्यात न ठेवता ती तात्काळ ‘यूएसडीटी’ (USDT) सारख्या क्रिप्टो करन्सीमध्ये रूपांतरित केली होती. आरोपींकडे १.५० कोटी रुपयांच्या क्रिप्टो गुंतवणुकीचे ठोस पुरावे सापडले आहेत. ही पद्धत पोलिसांना गोंधळात टाकण्यासाठी आणि पैशांचा मागोवा घेणे कठीण करण्यासाठी वापरली जात होती, असे निष्पन्न झाले आहे.
या टोळीचे जाळे केवळ उत्तर प्रदेशपुरते मर्यादित नसून ते तेलंगणा, गुजरात आणि राजस्थान अशा अनेक राज्यांमध्ये पसरलेले आहे. ही एक संघटित गुन्हेगारी साखळी असून, यामध्ये बँकिंग व्यवहारांचे तज्ज्ञ आणि तांत्रिक बाबी हाताळणारे तरुण सामील आहेत. आरोपींनी अनेक बनावट बँक खाती (Shell Accounts) तयार केली होती, ज्याचा वापर फसवणुकीच्या पैशांचे हस्तांतरण करण्यासाठी केला जात असे. पोलिसांनी या टोळीकडून अनेक सिम कार्ड, लॅपटॉप आणि मोबाईल फोन जप्त केले असून, त्यांच्या माध्यमातून त्यांनी अजून किती जणांची फसवणूक केली आहे, याचा शोध आता घेतला जात आहे.
सायबर तज्ज्ञांच्या मते, फेसबुक किंवा इतर सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर अनोळखी व्यक्तींशी बोलताना सावधगिरी बाळगणे अत्यंत गरजेचे आहे. “कोणतीही अनोळखी व्यक्ती तुम्हाला गुंतवणुकीवर अवास्तव परतावा देण्याचे आमिष दाखवत असेल, तर ते सायबर फ्रॉड असण्याची शक्यता ९९ टक्के असते,” असे पोलीस अधिकाऱ्यांनी या निमित्ताने स्पष्ट केले. तसेच, अशा घटनांमध्ये घाबरून न जाता किंवा ब्लॅकमेलिंगला बळी न पडता त्वरित १८०५ किंवा ‘cybercrime.gov.in’ वर तक्रार नोंदवणे आवश्यक आहे. वेळेत केलेली तक्रार तुमचे पैसे परत मिळवून देण्यास मदत करू शकते.
कानपूरमधील ही घटना संपूर्ण देशातील इंटरनेट वापरकर्त्यांसाठी एक मोठा धडा आहे. केवळ एका क्लिकवर आणि सौंदर्याच्या मोहापायी अडीच कोटी रुपये गमावणे ही बाब चकीत करणारी असली, तरी सायबर ठगांच्या वाढत्या ताकदीचे ते प्रतीक आहे. सध्या अटक करण्यात आलेल्या सातही आरोपींची कसून चौकशी सुरू असून, या रॅकेटमधील मुख्य सूत्रधार कोण आहेत आणि या पैशांचे कनेक्शन इतर कोणत्या देशांशी आहे का, याचाही शोध पोलीस घेत आहेत. या कारवाईमुळे सायबर गुन्हेगारांमध्ये दहशतीचे वातावरण निर्माण झाले असले, तरी नागरिकांनी सतर्क राहणे हाच यावरील सर्वात मोठा उपाय आहे.
Get the latest Marathi news, Maharashtra news, and updates from politics, election, sports, entertainment, health, agriculture, business, and religion – only on headlinesmarathi.com.
