आजच्या धावपळीच्या आणि आधुनिक युगात ‘फास्ट फूड’ ही तरुणाईची पहिली पसंती बनली आहे. गल्लोगल्ली मिळणारे चाऊमीन, मोमोज, पिझ्झा आणि बर्गर यांसारखे पदार्थ जिभेचे चोचले पुरवण्यासाठी उत्तम वाटत असले, तरी ते मानवी शरीरासाठी किती घातक ठरू शकतात, याचा एक धक्कादायक पुरावा उत्तर प्रदेशातील अमरोहा जिल्ह्यातून समोर आला आहे.
येथील एका १६ वर्षीय हुशार विद्यार्थिनीला आपल्या जिभेवर ताबा न राहिल्याने आणि बाहेरील चटपटीत पदार्थांच्या अतिसेवनामुळे आपला मौल्यवान जीव गमवावा लागला आहे. अहाना नावाच्या या मुलीच्या मृत्यूने केवळ तिच्या कुटुंबावरच नव्हे, तर संपूर्ण परिसरात शोककळा पसरली असून जंक फूडच्या वाढत्या क्रेझवर आता गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.
अमरोहा जिल्ह्यातील कटकुई मोहल्ल्यात राहणारी अहाना मन्सूर खान ही हाशमी गर्ल्स इंटर कॉलेजमध्ये ११ वीत शिकत होती. अहाना अभ्यासात अत्यंत हुशार आणि कुटुंबाची लाडकी होती. तिचे वडील मन्सूर खान व्यवसायाने शेतकरी असून आई सारा खान गृहिणी आहे. तीन भावंडांमध्ये अहाना सर्वात लहान होती, त्यामुळे घरातील सर्वांचे तिच्यावर विशेष प्रेम होते.
मात्र, अहानाला लहानपणापासूनच एक सवय जडली होती, जी पुढे जाऊन तिच्या मृत्यूचे कारण ठरली. तिला घरचे साधे जेवण अजिबात आवडत नसे. आईने कितीही प्रेमाने वरण-भात किंवा भाजी-पोळी केली तरी अहानाचा डोळा मात्र बाहेरील चायनीज गाड्यांवर किंवा फास्ट फूड सेंटरवर असायचा. तिला दररोज चाऊमीन, मॅगी, पिझ्झा आणि बर्गर खाण्याची ओढ असायची.
सुरुवातीला पालकांनी याकडे बालहट्ट म्हणून दुर्लक्ष केले, मात्र हळूहळू ही ओढ एका व्यसनात रूपांतरित झाली. घरातील जेवण सोडून ती केवळ बाहेरील तेलकट आणि मसालेदार पदार्थांवर जगू लागली. या सवयीमुळे तिच्या शरीरात हळूहळू विषारी घटक साठू लागले होते. तज्ज्ञांच्या मते, बाहेरील उघड्यावरच्या पदार्थांमध्ये वापरले जाणारे निकृष्ट दर्जाचे तेल, कृत्रिम रंग (अजिनोमोटो सारखे घटक) आणि अतिप्रमाणातील मसाले हे आतड्यांच्या आरोग्यासाठी अत्यंत घातक असतात.
अहानाच्या बाबतीतही नेमके हेच घडले. तिची पचनसंस्था या जंक फूडमुळे पूर्णपणे कोलमडली होती, ज्याची कल्पना सुरुवातीला कोणालाच आली नाही. आरोग्याकडे केलेल्या या दुर्लक्षाचे परिणाम सप्टेंबर महिन्यापासून दिसू लागले. अहानाच्या पोटात सतत दुखू लागले. सुरुवातीला पालकांनी घरगुती उपचार आणि स्थानिक डॉक्टरांकडून औषधे घेतली, परंतु वेदना थांबण्याचे नाव घेत नव्हत्या.
नोव्हेंबर महिना उजाडताच तिची प्रकृती अधिकच खालावली. तिला तातडीने मुरादाबाद येथील एका खाजगी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. तेथे जेव्हा तिचे स्कॅनिंग आणि विविध चाचण्या करण्यात आल्या, तेव्हा समोर आलेला अहवाल पाहून डॉक्टरही थक्क झाले. सततच्या जंक फूडच्या सेवनामुळे अहानाच्या आतड्यांना गंभीर इजा झाली होती. तिच्या आतड्यांमध्ये अनेक ठिकाणी छिद्रे पडली होती आणि संसर्गामुळे (Infection) आतड्या एकमेकांना चिकटल्या होत्या.
डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार डिसेंबरच्या अखेरच्या रात्री तिच्यावर एक मोठी शस्त्रक्रिया (Surgery) करण्यात आली. ऑपरेशन यशस्वी झाले आणि दहा दिवसांच्या उपचारानंतर तिला घरी सोडण्यात आले. मात्र, अहानाच्या शरीरावर या आजाराचा इतका खोलवर परिणाम झाला होता की, तिची प्रतिकारशक्ती पूर्णपणे संपली होती. घरी आल्यावरही ती अत्यंत अशक्त होती.
काही दिवसांतच तिची प्रकृती पुन्हा बिघडली आणि तिला तातडीने दिल्लीच्या एम्स (AIIMS) रुग्णालयात हलवण्यात आले. एम्समध्ये काही दिवस उपचार घेतल्यानंतर तिच्या प्रकृतीत थोडी सुधारणा दिसून आली, ती चालू-फिरू लागली होती. कुटुंबाच्या आशा पल्लवीत झाल्या होत्या, पण काळाच्या मनात काही वेगळेच होते. अचानक एका रात्री तिला हृदयविकाराचा झटका आला आणि तिची प्राणज्योत मालवली.
या घटनेनंतर अहानाच्या मामाने अत्यंत भावूक होत माध्यमांशी संवाद साधला. त्यांनी सांगितले की, “अहानाला बाहेरील खाण्याचे व्यसन जडले होते. आम्ही तिला खूप समजवण्याचा प्रयत्न केला, पण ती ऐकत नसे. आज जंक फूडने आमची मुलगी हिरावून घेतली आहे. आम्ही विनंती करतो की, इतर पालकांनी आपल्या मुलांच्या खाण्याच्या सवयींकडे लक्ष द्यावे.”
एम्समधील डॉक्टरांनीही यावर स्पष्ट मत व्यक्त केले आहे. त्यांच्या मते, फास्ट फूडमध्ये असणारे ट्रान्स फॅट्स, अतिप्रमाणातील मीठ आणि मैदा हे आतड्यांच्या अस्तराला (Lining) हळूहळू नष्ट करतात. यामुळे दीर्घकालीन संसर्ग होऊन शरीराचे महत्त्वाचे अवयव निकामी होऊ शकतात. अहानाचा हा मृत्यू केवळ एका मुलीचा मृत्यू नसून तो आजच्या पिढीसाठी एक धोक्याची घंटा आहे. आज शाळा-कॉलेजबाहेर उभे राहणारे खाद्यपदार्थांचे स्टॉल्स तरुणांना आकर्षित करतात, पण त्यामागील स्वच्छतेचा अभाव आणि वापरले जाणारे हानिकारक पदार्थ मानवी आयुष्याशी खेळ करत आहेत.
आहारतज्ज्ञांच्या मते, आठवड्यातून एकदा चवीसाठी खाणे वेगळे, पण अन्नाचा मुख्य स्त्रोत म्हणून जंक फूडचा वापर करणे म्हणजे मृत्यूला आमंत्रण देण्यासारखे आहे. अहानाच्या कुटुंबीयांनी आज आपली मुलगी गमावली आहे, पण या घटनेतून समाज धडा घेईल का, हाच मोठा प्रश्न आहे. पालकांनी आपल्या मुलांच्या आहारात सकस पालेभाज्या, फळे आणि घरगुती अन्नाचा समावेश करण्यावर भर देणे काळाची गरज बनली आहे.
Get the latest Marathi news, Maharashtra news, and updates from politics, election, sports, entertainment, health, agriculture, business, and religion – only on headlinesmarathi.com.
