महाराष्ट्रातील अमरावती जिल्ह्यातील गुरुकुंज मोझरी येथे प्रहार जनशक्ती पार्टीचे अध्यक्ष आणि माजी आमदार बच्चू कडू यांनी ८ जून २०२५ पासून बेमुदत अन्नत्याग आंदोलन (Bacchu Kadu hunger strike) सुरू केले आहे. शेतकरी, दिव्यांग, विधवा आणि वंचित घटकांच्या हक्कांसाठी त्यांनी हे तीव्र आंदोलन छेडले आहे. या आंदोलनाला आता चार दिवस पूर्ण झाले असून, बच्चू कडू यांची प्रकृती खालावत असल्याची माहिती समोर येत आहे. त्यांचे वजन २ किलोंनी कमी झाले आहे, तरीही त्यांनी आंदोलन मागे न घेण्याचा निर्धार व्यक्त केला आहे. (Bacchu Kadu protest 2025)
आंदोलनाची पार्श्वभूमी आणि मागण्या
बच्चू कडू यांनी हे आंदोलन शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीपासून ते वंचित घटकांच्या कल्याणापर्यंतच्या विविध मागण्यांसाठी सुरू केले आहे (Maharashtra farmers protest). त्यांनी महाराष्ट्र सरकारसमोर एकूण १७ मागण्या ठेवल्या आहेत, ज्यामध्ये शेतकऱ्यांचे प्रश्न, दिव्यांग आणि विधवा महिलांसाठी आर्थिक सहाय्य, तसेच शेतमजुरांच्या हक्कांचा समावेश आहे. त्यांच्या प्रमुख मागण्या खालीलप्रमाणे आहेत:
- दिव्यांग व विधवा महिलांना रु. ६०००/- मानधन देण्यात यावे.
- आपल्या संकल्पानूसार शेतकऱ्यांना संपूर्ण कर्ज माफी देण्यात यावी तसेच शेतमालाला MSP (हमीभाव) वर २०% अनुदान देण्यात यावे.
- दि. ०७ एप्रिल २०२५ रोजी आपल्या अध्यक्षतेत झालेल्या बैठकीच्या ईतिवृत्ताप्रमाणे शासन निर्णय काढण्यात यावे.
- युवकांच्या हाताला काम द्यावे नाहीतर सन्मानजनक दाम देण्यात यावे तसेच रिक्त जागा तातडीने भरण्यात याव्यात व जास्त पदसंख्यांच्या जाहिराती प्रसिध्द करण्यात याव्या.
- शहराप्रमाणे ग्रामिण भागातील घरकुलांकरीता समान निकष लावून किमान रु. ५ लाख अनुदान घरकुल लाभार्थ्यांना देण्यात यावे.
- शेतकऱ्यांप्रमाणे शेतमजूरांचा अपघाती मृत्यु झाल्यास आर्थीक सहाय्य देण्यात यावे तसेच शेतमजूरांकरी स्वतंत्र मंडळ स्थापन करण्यात यावे.
- पेरणी ते कापणी पर्यंत मजूरीची सर्व कामे MREGS मध्ये घेण्यात यावे तसेच फळपिकांना ३:५ रेषो लावून दुग्ध व्यवसायसुध्दा MREGS ला जोडण्यात यावा. हे जर होत नसेल तर तेलंगाणाच्या धर्तीवर एकरी १०,०००/- मदत किंवा भावाचा चढउतार निधी देण्यात यावा.
- ज्याप्रमाणे रासायनिक खाताला अनुदान देण्यात येते त्याच प्रमाणे शेणखताला / सेंद्रीयखताला अनुदान देण्यात यावे.
- मेंढपाळ व मच्छीमार यांच्यासाठी स्वतंत्र धोरण तयार करून त्यांचे प्रश्न मार्गी लावावे.
- निवासी अतिक्रमण नियमाकुल करण्यात यावे.
- मनरेगा मधील मजूरी रु. ३१२/- वरून रु. ५००/- करण्यात यावी.
- दुधातील भेसळ रोखण्यात यावी तसेच गायींच्या दुधासाठी बेस रेट रु. ५०/- प्रती लिटर व म्हशीच्या दुधासाठी बेस रेट रु. ६०/- प्रती लिटर मिळावा.
- कांद्याचे दर स्थिर राहावेत यासाठी किमान ४०/- रुपये बाजार भाव होई पर्यंत निर्यात बंदीचा निर्णय करू नये. निर्यात बंदीच्या निर्णयानंतर बाजार भाव कोसळताच त्यावपेळेस बाजारभाव सावरण्यासाठी नाफेड व एनसीसीएफ सारख्या संस्थांनी थेट शेतकऱ्यांचा कांदा बाजार समितीमधून खुल्या लिलावात खेरदी केला पाहीजे. किमान २५/- रुपये बाजार भाव राहावेत यायसाठी धोरण बनविण्यात यावे.
- सन २०२५-२६ या वर्षासाठी ऊस पिकाला प्रति टन ४३००/- रुपये दर १% रिकव्हरी बेस रेट घुरन मिळावा. तसचे पुढील ११% रिकव्हरीसाठी ४३०/- रुपये एफआरपी दर मिळावेत. तसचे प्रत्येक शेतकऱ्याला काटा करून रिकव्हरी काढण्यासाठी स्वतंत्र यंत्रणा निर्माण करण्यात यावी व १५ दिवसामध्ये पैसे दिले नाही तर व्याजासह पैसे वसूल करण्याचे अधिकार स्थानिक यंत्रणेला देण्यात यावे.
आंदोलनाला मिळणारा पाठिंबा
बच्चू कडू यांच्या या आंदोलनाला शेतकरी नेते, राजकीय व्यक्ती आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांचा मोठा पाठिंबा मिळत आहे. राष्ट्रीय शेतकरी नेते राकेश टिकैत (Rakesh Tikait) यांनी बच्चू कडू यांच्या मागण्यांना पाठिंबा दिला आहे. मनोज जरांगे पाटलांनी देखील बच्चू कडू यांची भेट घेत त्यांच्या आंदोलनाला प्रतिसाद दिलाय. (Prahar Janashakti Party demands) दरम्यान शरद पवारांनी (Sharad Pawar) बच्चू कडू यांना फोन करत त्यांच्या तब्ब्येतीची विचारपूस केली. तसंच शरद पवारांनी आंदोलनासंदर्भातली माहिती देखील बच्चू कडू यांच्याकडून घेतली. दरम्यान शरद पवारांचा देखील आंदोलनाला पाठिंबा असल्याचं बच्चू कडूंनी यावेळी सांगितलं आहे. (Agricultural reforms)
हे वाचलं का? – मागील भांडणाच्या कारणावरून जीवघेणा हल्ला; बंदुकीचा धाक दाखवत ७ तोळे सोने, २ लाख लुटले
तसेच, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार रोहित पवार (Rohit Pawar) यांनीही या आंदोलनाचे समर्थन केले आहे. पवार यांनी म्हटले आहे की, “बच्चू कडू नेहमीच समाजातील अनसुनी आवाजांना बळ देतात. सरकारने त्यांच्या मागण्यांकडे गंभीरपणे लक्ष द्यावे.” या आंदोलनाला स्थानिक शेतकरी आणि प्रहार जनशक्ती पार्टीच्या कार्यकर्त्यांनीही मोठ्या प्रमाणात पाठिंबा दर्शवला आहे. मंगळवारी (१० जून) प्रहारच्या कार्यकर्त्यांनी अमरावतीतील जिल्हाधिकारी कार्यालयाबाहेर तीव्र निदर्शने केली, ज्यामुळे परिसरात तणावाचे वातावरण निर्माण झाले होते. (Divyang welfare)
सरकारची भूमिका आणि चर्चेची तयारी
महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी या आंदोलनाची दखल घेतली असून, राज्याचे महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांच्यावर बच्चू कडू यांच्याशी चर्चा करण्याची जबाबदारी सोपवली आहे. मात्र, बच्चू कडू यांनी सरकारच्या चर्चेच्या प्रस्तावाला थंड प्रतिसाद दिला आहे. त्यांनी स्पष्ट केले आहे की, “जोपर्यंत मागण्या पूर्ण होत नाहीत, तोपर्यंत मी उपोषण सोडणार नाही. जर गरज पडली तर मी बलिदान द्यायलाही तयार आहे.” (Headlines Marathi)
आंदोलनाचा प्रभाव आणि प्रकृतीची चिंता
बच्चू कडू यांच्या या आंदोलनाने अमरावती जिल्ह्यातील राजकीय आणि सामाजिक वातावरण ढवळून निघाले आहे. सलग चार दिवस अन्नत्याग केल्याने त्यांची प्रकृती खालावली आहे. स्थानिक प्रशासनाने खबरदारीचा उपाय म्हणून तज्ज्ञ डॉक्टरांचे एक विशेष पथक तैनात केले आहे. यामुळे बच्चू कडू यांच्या समर्थकांमध्ये चिंता वाढली आहे, परंतु त्यांनी आंदोलन मागे घेण्याचा कोणताही विचार दर्शवला नाही.
गुरुकुंज मोझरीचे महत्त्व (Gurukunj Mozari news)
गुरुकुंज मोझरी हे राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांच्या समाधीचे ठिकाण आहे, आणि येथे बच्चू कडू यांनी आंदोलनासाठी ही जागा निवडणे याला प्रतीकात्मक महत्त्व आहे. तुकडोजी महाराज यांनी सामाजिक सुधारणा आणि ग्रामीण विकासासाठी आयुष्यभर कार्य केले, आणि बच्चू कडू यांचे आंदोलनही याच विचारांशी प्रेरित आहे.
Bacchu Kadu begins indefinite hunger strike at Gurukunj Mozari for farmers, widows & disabled rights; 17 key demands pressure Maharashtra govt.
हे वाचलं का? – राजकीय फसवणुकीवर ‘प्रहार’! शेतकऱ्यांनी एकत्र या, हक्कासाठी लढा; संदीप सूर्यवंशी यांचे आवाहन
यापूर्वीच्या आंदोलनांचा इतिहास
बच्चू कडू (Bacchu Kadu health update) यांचा सामाजिक आणि राजकीय प्रश्नांवर आंदोलन करण्याचा इतिहास आहे. यापूर्वी २०२० मध्ये त्यांनी दिल्लीतील शेतकरी आंदोलनाला पाठिंबा देण्यासाठी गुरुकुंज मोझरी येथे ‘चक्काजाम’ आंदोलन केले होते. तसेच, मे २०२५ मध्ये त्यांनी शिक्षकांच्या प्रश्नांसाठी याच ठिकाणी आंदोलन केले होते. त्यांच्या या आंदोलनशीलतेमुळे त्यांना सामान्य जनतेचा मोठा पाठिंबा मिळाला आहे.
आंदोलनाचे भविष्य
बच्चू कडू यांचे हे आंदोलन महाराष्ट्रातील शेतकरी आणि वंचित घटकांच्या प्रश्नांना पुन्हा एकदा केंद्रस्थानी आणत आहे. सरकार आणि बच्चू कडू यांच्यातील चर्चेतून काही ठोस निर्णय निघाला नाही, तर हे आंदोलन आणखी तीव्र होण्याची शक्यता आहे. प्रहारच्या कार्यकर्त्यांनी मंत्रालयाबाहेरही निदर्शने केली असून, त्यांचा आक्रमक पवित्रा सरकारसाठी डोकेदुखी ठरत आहे.
बच्चू कडू यांचे बेमुदत अन्नत्याग आंदोलन हे शेतकरी, दिव्यांग आणि वंचित घटकांच्या हक्कांसाठीचा एक मोठा लढा आहे. त्यांच्या मागण्यांमुळे सरकारवर दबाव वाढत आहे, आणि या आंदोलनाचे पडसाद राज्यभरात उमटत आहेत. प्रशासन आणि सरकारने याकडे गांभीर्याने पाहणे गरजेचे आहे, अन्यथा अमरावतीसह संपूर्ण महाराष्ट्रात सामाजिक असंतोष वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. बच्चू कडू यांच्या प्रकृतीकडेही सर्वांचे लक्ष लागले आहे, आणि त्यांच्या या लढ्याला पाठिंबा देण्यासाठी हजारो समर्थक गुरुकुंज मोझरीत जमले आहेत.
हे वाचलं का? – हनीमूनचं रूपांतर हत्याकांडात! राजा रघुवंशी हत्या प्रकरणी ट्विस्ट, नव्या नवरीनेच दिली पतीची सुपारी
Bacchu Kadu’s Hunger Strike in Amravati: Why Is He Fasting at Gurukunj Mozari?
Get the latest Marathi news, Maharashtra news, and updates from politics, election, sports, entertainment, health, agriculture, business, and religion – only on headlinesmarathi.com.
