वैजापूर । दिपक बरकसे
भारतीय सण-उत्सवांमध्ये मकर संक्रांतीचे एक वेगळेच महत्त्व आहे. ‘तिळगूळ घ्या आणि गोड गोड बोला’ म्हणत एकमेकांना शुभेच्छा देण्याचा हा सण आनंदाचा आणि उत्साहाचा असतो. मात्र, गेल्या काही वर्षांत या आनंदाला ‘नायलॉन मांजा’ नावाच्या जीवघेण्या संकटाचे ग्रहण लागले आहे.
याच पार्श्वभूमीवर वैजापूर पोलीस प्रशासन आता अॅक्शन मोडमध्ये आले असून, नायलॉन मांजा वापरणाऱ्यांविरुद्ध थेट ‘ड्रोन’ कॅमेऱ्यांद्वारे नजर ठेवली जाणार आहे. उपविभागीय पोलीस अधिकारी भागवत फुंदे आणि पोलीस निरीक्षक सत्यजित ताईतवाले यांच्या मार्गदर्शनाखाली वैजापूर पोलिसांनी नागरिकांना कडक इशारा दिला असून तालुक्यातील सुरक्षिततेसाठी विशेष मोहीम हाती घेतली आहे.
मकर संक्रांतीचा सण जवळ आला की आकाशात रंगीबेरंगी पतंगांची आतिषबाजी पाहायला मिळते. लहानांपासून थोरांपर्यंत सर्वच जण पतंग उडवण्याचा आनंद घेतात. मात्र, हा आनंद साजरा करताना अनेकदा सुरक्षिततेकडे दुर्लक्ष केले जाते. विशेषतः नायलॉन मांजा आणि काचेचा मांजा वापरण्याचे प्रमाण वाढले आहे. हा मांजा दिसायला साधा वाटत असला, तरी तो अत्यंत घातक आहे.
या मांज्यामुळे आजवर अनेक दुचाकीस्वारांचे गळे कापले गेले आहेत, तर कित्येक निष्पाप पक्ष्यांनी आपला जीव गमावला आहे. नायलॉन मांजा हा विघटनशील नसल्याने तो पर्यावरणासाठीही घातक ठरतो. हीच बाब लक्षात घेऊन माननीय सर्वोच्च न्यायालयाने नायलॉन मांज्याच्या विक्रीवर आणि वापरावर संपूर्ण बंदी घातली आहे. न्यायालयाच्या या आदेशाची अंमलबजावणी करण्यासाठी वैजापूर पोलीस सज्ज झाले आहेत.
वैजापूर पोलीस स्टेशनतर्फे तालुक्यातील सर्व लहान-मोठे नागरिक आणि पालकांना आवाहन करण्यात आले आहे की, त्यांनी पतंग उडवण्यासाठी कोणत्याही परिस्थितीत नायलॉन किंवा काचेचा मांजा वापरू नये. अनेकदा मुले हट्ट करतात म्हणून पालक त्यांना असा मांजा घेऊन देतात, परंतु हा हट्ट एखाद्याच्या जीवावर बेतू शकतो याची जाणीव पालकांनी ठेवणे आवश्यक आहे.
पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे की, जर कोणी नायलॉन मांजा वापरताना किंवा विक्री करताना आढळले, तर त्यांच्यावर भारतीय दंड संहितेच्या विविध कलमान्वये कठोर कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल. केवळ कारवाईच नाही, तर गुन्हेगारी स्वरूपाची नोंद झाल्यामुळे संबंधित व्यक्तीच्या भविष्यावरही याचा परिणाम होऊ शकतो, असा इशारा प्रशासनाने दिला आहे.
यंदाच्या संक्रांतीला पतंगबाजांवर लक्ष ठेवण्यासाठी पोलिसांनी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याचे ठरवले आहे. वैजापूर शहरातील दाट वस्तीचे भाग, मोकळी मैदाने आणि घरांच्या छतांवर जिथे पतंगबाजी मोठ्या प्रमाणात चालते, तिथे पोलीस ‘ड्रोन कॅमेऱ्यां’मार्फत नजर ठेवणार आहेत. यामुळे गल्लीबोळात लपून नायलॉन मांजा वापरणाऱ्यांना पकडणे सोपे होणार आहे.
ड्रोनच्या माध्यमातून केल्या जाणाऱ्या या निगराणीमुळे गुन्हेगारांचे धाबे दणाणले आहेत. या मोहिमेत उपविभागीय पोलीस अधिकारी भागवत फुंदे यांच्या मार्गदर्शनाखाली पोलीस उपनिरीक्षक एकनाथ नागरगोजे, रामचंद्र जाधव तसेच पोलीस हवालदार रामकृष्ण कवडे, शिवनाथ सरोदे, भगवान सिंघल, महिला पोलीस हवालदार शिवकांता भुरे आणि पोलीस कॉन्स्टेबल रत्नपारखे व केरे यांचे पथक सक्रियपणे कार्यरत आहे.
वैजापूर पोलिसांनी केवळ कारवाईचा बडगा न उगारता जनजागृतीवरही भर दिला आहे. “तुमचा आनंद कोणासाठी दुःख ठरू नये,” हा संदेश घराघरांत पोहोचवण्यासाठी पोलीस कर्मचारी प्रयत्न करत आहेत. काचेचा थर असलेला मांजा मानवी शरीराला आणि विशेषतः गळ्याला गंभीर इजा पोहोचवतो. दुचाकीवरून प्रवास करणाऱ्या नागरिकांनी या काळात विशेष काळजी घेण्याची गरज आहे. गळ्याला मफलर बांधणे किंवा सावधगिरीने गाडी चालवणे आवश्यक आहे. तसेच, पतंग उडवताना साध्या सुती धाग्याचा (साध्या मांजाचा) वापर करून सण साजरा करावा, असे आवाहन पोलीस निरीक्षक सत्यजित ताईतवाले यांनी केले आहे.
शेवटी, सण हा आनंदासाठी असतो, कोणाचा जीव घेण्यासाठी नाही. नायलॉन मांजाची विक्री करणाऱ्या दुकानदारांवरही पोलिसांची गुप्त नजर असून, अशा साठ्यांवर लवकरच छापे टाकले जाण्याची शक्यता आहे. नागरिकांनीही जबाबदार नागरिक म्हणून नायलॉन मांजा वापरणाऱ्यांची माहिती पोलिसांना द्यावी, जेणेकरून संभाव्य अपघात टाळता येतील. वैजापूर पोलिसांनी घेतलेली ही भूमिका तालुक्यात सुरक्षित आणि पर्यावरणपूरक मकर संक्रांत साजरी करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.
Get the latest Marathi news, Maharashtra news, and updates from politics, election, sports, entertainment, health, agriculture, business, and religion – only on headlinesmarathi.com.
